Cấp dưỡng nuôi con 2026: Mức tiền và quyền nuôi con khi ly hôn

Cập nhật: 27/10/2026 · Biên soạn: Công ty Luật TNHH Dragon · Kiểm duyệt: Luật sư Nguyễn Minh Long

Ly hôn xong, người nuôi con lo cả việc ăn học lẫn chi phí hằng tháng. Người còn lại không thể coi mình hết trách nhiệm. Quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng là hai vấn đề đi liền nhau.

Bài viết này giải thích ai được nuôi con, mức cấp dưỡng nuôi con do ai quyết định, cách yêu cầu Tòa án và việc cần làm khi bên kia không chịu trả. Nội dung cập nhật đến tháng 10/2026, theo mô hình Tòa án nhân dân khu vực và chính quyền hai cấp.

1. Cấp dưỡng nuôi con là gì và ai có nghĩa vụ?

Sau ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ với con chung. Người không trực tiếp nuôi con phải cấp dưỡng, theo Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình. Nghĩa vụ này không phụ thuộc vào việc ai có lỗi dẫn đến ly hôn.

Điều 110 quy định rõ đối tượng được cấp dưỡng.

• Con chưa thành niên: luôn được cấp dưỡng.
• Con đã thành niên: chỉ được cấp dưỡng khi không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Cấp dưỡng không bù trừ với quyền thăm nom. Người nuôi con không được cấm cản việc thăm con vì bên kia chậm trả tiền. Ngược lại, người cấp dưỡng không được ngừng trả vì bị hạn chế gặp con. Hai nghĩa vụ này độc lập nhau.

2. Ai được quyền nuôi con khi ly hôn?

Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình đặt ra thứ tự giải quyết. Vợ chồng thỏa thuận trước. Không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định theo quyền lợi về mọi mặt của con.

• Con dưới 36 tháng tuổi: giao cho mẹ trực tiếp nuôi. Ngoại lệ là mẹ không đủ điều kiện chăm sóc con hoặc hai bên thỏa thuận khác có lợi cho con.
• Con từ 36 tháng trở lên: hai bên thỏa thuận người nuôi. Không được thì Tòa quyết định.
• Con từ đủ 7 tuổi: Tòa bắt buộc xem xét nguyện vọng của con.

Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP hướng dẫn cụ thể trường hợp mẹ “không đủ điều kiện”. Ví dụ mẹ mắc bệnh nặng, không thể tự chăm sóc bản thân hay trực tiếp nuôi con. Nhiều tài liệu cũ vẫn ghi mốc 9 tuổi hoặc dẫn Nghị quyết 02/2000/NQ-HĐTP. Các nội dung đó không còn là căn cứ áp dụng hiện nay.

Muốn tranh quyền nuôi con, bạn đọc kỹ bài giành quyền nuôi con khi ly hôn để biết loại chứng cứ nên chuẩn bị.

3. Tòa án xem xét những yếu tố nào khi giao con?

Tòa không chấm điểm cứng. Thẩm phán đánh giá tổng hợp ba nhóm yếu tố.

• Điều kiện vật chất: thu nhập, chỗ ở, tài sản, điều kiện ăn ở và học tập của con.
• Điều kiện tinh thần: thời gian chăm sóc con, tình cảm đã dành cho con, nhân cách và đạo đức của cha mẹ.
• Nguyện vọng của con: chỉ bắt buộc xem xét khi con từ đủ 7 tuổi.

Thu nhập cao không đồng nghĩa với việc thắng quyền nuôi con. Người có thu nhập thấp hơn vẫn có thể được giao con nếu chăm sóc con ổn định. Bài cách giành quyền nuôi con khi đối phương thu nhập thấp phân tích các tình huống này.

4. Mức cấp dưỡng được xác định thế nào?

Điều 116 quy định mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ và người được cấp dưỡng thỏa thuận. Căn cứ thỏa thuận gồm thu nhập, khả năng thực tế của người cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng.

Nếu không thỏa thuận được, mỗi bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết. Tòa cân nhắc ba yếu tố trên. Luật không ấn định số tiền tối thiểu hay tỷ lệ phần trăm. Vì vậy hãy cẩn thận với các con số “phổ biến” trên mạng. Đó chỉ là thói quen của một số vụ việc, không phải quy định bắt buộc.

Để Tòa có căn cứ, người yêu cầu nên chuẩn bị:

• Chứng cứ thu nhập của người phải cấp dưỡng, như hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê tài khoản.
• Chi phí thực tế nuôi con: học phí, y tế, ăn ở, các khoản học thêm.
• Giấy khai sinh của con và giấy tờ chứng minh người đang trực tiếp nuôi con.

Thu nhập không ổn định, làm tự do hoặc nhận tiền mặt khiến việc chứng minh khó hơn. Trường hợp này luật sư giúp xác định nguồn chứng cứ và đề nghị Tòa thu thập.

5. Phương thức cấp dưỡng và khi nào thay đổi mức

Điều 117 cho phép hai cách. Cấp dưỡng định kỳ theo tháng, quý hoặc năm. Hoặc cấp dưỡng một lần. Các bên nên ghi rõ thời điểm trả, số tài khoản và cách ghi nhận việc đã trả.

Cuộc sống thay đổi nên mức cấp dưỡng cũng có thể thay đổi. Khi có lý do chính đáng, như người cấp dưỡng mất việc hoặc con vào cấp học đắt hơn, các bên có thể thỏa thuận lại. Không thỏa thuận được thì một bên yêu cầu Tòa án quyết định mức mới.

Nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt trong các trường hợp luật quy định. Điển hình là con thành niên và có khả năng lao động hoặc có tài sản tự nuôi mình, hoặc con được người khác nhận làm con nuôi.

Nếu bạn đang giải quyết đồng thời tài sản, hãy xem thêm bài chia tài sản khi ly hôn.

6. Thủ tục yêu cầu cấp dưỡng tại Tòa án

Có hai cách đưa yêu cầu cấp dưỡng ra Tòa.

• Trong vụ ly hôn: ghi rõ yêu cầu về con và cấp dưỡng ngay trong đơn khởi kiện hoặc thỏa thuận thuận tình.
• Sau khi ly hôn: nộp đơn khởi kiện riêng nếu bản án chưa giải quyết hoặc cần thay đổi mức.

Hồ sơ thường gồm đơn khởi kiện hoặc đơn yêu cầu, căn cước của người nộp và giấy khai sinh của con. Bạn bổ sung bản án hoặc quyết định ly hôn (nếu có) cùng chứng cứ thu nhập, chi phí nuôi con. Sổ hộ khẩu giấy không còn là giấy tờ bắt buộc. Thông tin cư trú được tra trên cơ sở dữ liệu hoặc qua giấy xác nhận thông tin về cư trú.

Từ 01/7/2025, Tòa án nhân dân cấp huyện không còn. Vụ việc hôn nhân gia đình thuộc thẩm quyền Tòa án nhân dân khu vực. Theo Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thường do Tòa nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc giải quyết. Nếu Tòa án đã mở kênh nộp đơn trực tuyến theo Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP (hiệu lực từ 01/3/2026), bạn có thể nộp qua tài khoản định danh điện tử.

Chưa rõ nên nộp ở đâu, xem bài luật sư ly hôn Hà Nội: nộp đơn ở Tòa nào. Cách tính án phí có trong bài án phí dân sự 2026.

7. Bên kia không chịu cấp dưỡng thì làm gì?

Hãy làm theo thứ tự sau.

• Lưu chứng cứ: tin nhắn, sao kê, văn bản thỏa thuận cho thấy bên kia đã biết nghĩa vụ nhưng không trả.
• Nhắc bằng văn bản: gửi thông báo có người nhận để chứng minh việc đã yêu cầu.
• Khởi kiện hoặc yêu cầu thi hành án: nếu đã có bản án hoặc quyết định của Tòa, đề nghị cơ quan thi hành án dân sự thực hiện.

Hành vi cố tình từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng có thể bị xử lý hành chính. Trường hợp đủ yếu tố cấu thành, người vi phạm còn có thể bị xử lý hình sự theo Bộ luật Hình sự. Mức xử lý cụ thể tùy tính chất, hậu quả và nên được luật sư đánh giá riêng.

Ngoài ra, người nuôi con bị cản trở việc thăm con hoặc ngược lại, nên xem bài bị cản trở thăm con sau ly hôn để biết cách xử lý đúng luật.

8. Một số lưu ý để tránh tranh chấp về sau

• Ghi thỏa thuận cấp dưỡng bằng văn bản, nêu rõ số tiền, kỳ hạn và cách thanh toán.
• Đưa thỏa thuận vào bản án hoặc quyết định công nhận của Tòa nếu có thể, để có giá trị thi hành.
• Trả tiền qua chuyển khoản, giữ lại chứng từ.
• Chi phí đột xuất như bệnh nặng hay học phí tăng nên được các bên bàn bạc, không tự ý thay đổi.
• Không dùng cấp dưỡng làm công cụ gây áp lực về quyền thăm nom, và ngược lại.

Nếu hai bên còn đang chuẩn bị đơn ly hôn, bạn có thể tải mẫu đơn ly hôn 2026 (file Word) và điền phần thỏa thuận về con.

9. Luật sư Dragon hỗ trợ gì về quyền nuôi con và cấp dưỡng?

Đội ngũ luật sư Công ty Luật TNHH Dragon.

Công ty Luật TNHH Dragon là văn phòng luật tại Hà Nội, chuyên hôn nhân và gia đình. Luật sư có thể hỗ trợ bạn:

• Đánh giá khả năng giành quyền nuôi con và đề xuất phương án thỏa thuận.
• Soạn thỏa thuận cấp dưỡng, đơn khởi kiện, đơn yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng.
• Thu thập chứng cứ về thu nhập và chi phí nuôi con.
• Đại diện làm việc với Tòa án và cơ quan thi hành án.

Phí tư vấn trực tiếp từ 500.000 đồng/giờ. Đây là mức giá tham khảo, có thể thay đổi theo từng vụ việc. Tìm hiểu thêm tại trang dịch vụ luật sư tư vấn luật hôn nhân gia đình.

Kết luận

Quyền nuôi con và cấp dưỡng là hai mặt của cùng một trách nhiệm. Quy định hiện hành là Điều 81, 82, 110, 116 và 117 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Hãy thỏa thuận bằng văn bản, giữ chứng cứ và yêu cầu Tòa án khi cần. Cần luật sư đồng hành, bạn gọi Dragon theo số bên dưới.

Bài viết được kiểm duyệt nội dung bởi Luật sư Nguyễn Minh Long, Công ty Luật TNHH Dragon.